Kuzuia ulaghai

Pamoja na kuongezeka kwa ulaghai wa kidigitali na majaribo ya hadaa, ni muhimu kujua jinsi ya kuepuka kuwa mwathirika. Ingawa hadaa ya kawaida bado ni ya kawaida, akili bandia (AI) imefanya utapeli kuwa wa busara zaidi, wa kibinafsi zaidi, na mgumu kubaini.

Tunawahimiza watumiaji wote kujifunza jinsi ya kutambua na kuepuka utapeli wa hadaa na mbinu za kisasa zilizoimarishwa na AI.

Ishara za utapeli wa hadaa

Ahadi za kupata pesa kwa urahisi

Tapeli atadai umeshinda pesa na kuomba nenosiri au nambari ya benki yako. Deriv kamwe haiombi taarifa zako binafsi au za kifedha kupitia mitandao ya kijamii, wala hatutoi zawadi au promosheni. 


Viunganishi vya mashaka na viambatisho

Ujumbe wa hadaa unaweza kujumuisha viunganishi vyenye madhara au viambatisho vya kuiba data zako binafsi au kusakinisha programu hasidi. Viunganishi hivi vinaweza kutumia makosa ya tahajia ya tovuti halisi, au vinaweza kuwa kwenye vikoa vya mashaka na visivyo salama.

Makosa ya uandishi

Majaribio mengi ya hadaa yana makosa ya tahajia na sarufi, kwani wadukuzi kwa kawaida hawatumii waandishi wataalamu wa maudhui.

Uharaka

Kujenga hisia ya uharaka, hofu, au msisimko ni mbinu ya kawaida. Wadukuzi wanataka ufanye jambo haraka, ili ushiriki taarifa au kufanya muamala bila kufikiri.


Watumaji wasiojulikani

Majaribio ya hadaa yanaweza kutoka kwenye anwani za barua pepe na wasifu wa mitandao ya kijamii zinazofanana na zetu, lakini zenye majina yenye makosa ya tahajia. Amini tu taarifa zinazochapishwa kwenye wasifu wa mitandao ya kijamii zilizoorodheshwa chini ya tovuti yetu.


Dalili za ulaghai unaotumia AI

Utapeli wa kujifanya kuwa mtu mwingine kwa kutumia deepfakes

Wadukuzi wanatumia AI kunakili sauti au kuunda video zinazofanana kwa njia ya kushawishi na wanafamilia, wafanyakazi wa benki, au maafisa. Wanaweza kutumia "deepfakes" hizi katika simu au ujumbe usioombwa ili kujenga uaminifu wa uongo na kukushinikiza ufanye jambo haraka. Hakikisha chanzo kila wakati kwa uhuru, kwani zana za hali ya juu zinaweza kufanya matoleo bandia na utambulisho kuonekana na kusikika kama kitaalamu.

Hadaa iliyoundwa na AI

AI inatumika kuchambua data yako ya mitandao ya kijamii na kuunda ujumbe wa kibinafsi sana unaonakili mtindo na chapa ya Deriv. Ujumbe huu mara nyingi huunganisha kwenye tovuti bandia zinazofanana kabisa zilizoundwa kunasa nenosiri lako au taarifa zako binafsi.

Ulaghai wa uwekezaji

Angalia ofa za "muda mfupi" zinazodai hatari ndogo au zinazotoa ahadi zisizowezekana. Walaghai wanaweza kujenga uaminifu kwa muda na kuiga tabia halisi kabla ya kuomba pesa au ufikiaji wa akaunti yako.

Ofa zisizowezekana

Ikiwa ahadi inasikika nzuri sana hadi kuwa kweli, inaweza kuwa ni ulaghai.

Maombi ya ufikiaji wa mbali

Ombi la kudhibiti kifaa chako, kupakua app, kusambaza msimbo wa QR, au kubofya kiungo kunaweza kuwa jaribio la ulaghai wa kutega mtego.

Njia bora za kukaa salama

Kujilinda kunahitaji mchanganyiko wa uangalifu na hatua za usalama za mapema.

Simama na fikiri

Usiwahi kuharakisha kutuma pesa au kubofya viungo. Ikiwa ombi linaonekana lisilo la kawaida, simama na tathmini upya.

Weka programu zako zikiwa zilisasishwa

Tumia ulinzi wa virusi na uweke programu zako zikiwa zilisasishwa ili kujikinga na vitisho vinavyotumia AI.

Linda akaunti zako

Tumia manenosiri madhubuti na ya kipekee na washa uthibitishaji wa hatua nyingi (MFA) inapowezekana.

Usitoe taarifa binafsi

Hatutawahi kuomba PIN zako, manenosiri, au misimbo ya usalama kupitia barua pepe, ujumbe mfupi, au simu.

Thibitisha kwa kujitegemea

Angalia kila wakati ujumbe au simu unatoka wapi. Thibitisha maombi kupitia njia zetu rasmi (jukwaa la Deriv, barua pepe rasmi, au simu).

Nini cha kufanya ikiwa umekuwa mhasiriwa

Ikiwa umeshiriki taarifa au umepoteza pesa kwa ulaghai, chukua hatua hizi mara moja ili kupunguza uharibifu:

Simamisha miamala mara moja

Zuia uhamishaji zaidi kwa akaunti za kutilia shaka ili kuepuka hasara za ziada.

Wasiliana na benki yako

Taarifa taasisi yako ya kifedha mara moja kupitia njia rasmi ili kuganda akaunti au kurudisha miamala, ikiwezekana.

Badili manenosiri yote

Sasisha manenosiri kwenye vifaa vyako vyote na app, kwani walaghai mara nyingi hujaribu kutumia hati zilizovuja kwenye majukwaa mengi.

Ripoti na tahadharisha

Ripoti tukio kwa polisi au mamlaka yako ya kifedha ya kitaifa, na uarifu marafiki na familia yako ili kuongeza uelewa.

Jihadhari na ulaghai wa kurejesha

Kuwa mwangalifu na yeyote anayedai kuwa mamlaka inayotoa kurejesha pesa zako zilizopotea kwa ada.

Mwongozo huu umeundwa mahsusi kukusaidia kulinda akaunti yako ya biashara ya Deriv na usalama wa akaunti. Unaweza pia kuwa lengo la ulaghai wa soko ambao haunahusiani na matoleo ya Deriv.

Rasilimali za hadaa Deriv

Kama sehemu ya juhudi zetu endelevu za kukuza jamii salama ya biashara mtandaoni, 
tembelea viunganishi vifuatavyo ili kuchunguza zaidi juu ya: